Cumhuriyet döneminde (1920) yapılan ilk teÅŸkilatlanmada, daha önce sancaklara baÄŸlı olan mutasarrıflıklar vilayete dönüştürülmüştür. Aksaray Mutasarrıflığı da bu müstakil vilayet yapılmıştır. O gün Aksaray Mutasarrıfı olan Abdullah Sabri Karter ilk Aksaray Valisi olmuÅŸtur. 1923 yılına kadar bu görevde kalan Karter 15 .11.1923’de görevi Ziya Günar’ a devretmiÅŸtir. Günar, 01.06.1932′de görevi Arif Hikmet Onatla bırakmıştır. Arif Hikmet Onat bu görevde iken T.B.M.M. tarafından çıkartılan 20.05.1933 gün ve 2197 sayılı “Bazı Vilayetlerin ilgası ve Bazılarının BirleÅŸtirilmesi Hakkında Kanun“la Aksaray kaza yapılmıştır.

Bu Kanunun 3. maddesine istinaden Aksaray, daha önce kendisine baÄŸlı olan Arapsun (GülÅŸehir) kazası ile birlikte NiÄŸde’ye baÄŸlanmış, Åžerefli Koçhisar ise Ankara’ya baÄŸlanmıştır.

Aksaray, Cumhuriyetin ilk yıllarında sanayi hamlesine baÅŸlamış, ülkenin kalkınmasına o günkü ÅŸartlar içerisinde katkıda bulunmuÅŸtur. Bunun ilk örneklerinden biri, o günkü Aksaray mebusu Vehbi Çorakçılnın teÅŸebbüs ve büyük gayretleri ile kurulan Azm-i Milli Un Fabrikasıdır. Yine 1926′da henüz ülkenin üç-beÅŸ ÅŸehri elektrik enerjisi ile aydınlatılırken, kurulan Hidroelektrik Santrali ile ÅŸehrin aydınlatılması saÄŸlanmıştır.

Milli Mücadele sırasında Kuvay-i Milliye Kuvvetleri’ni destekleyen Aksaray, 344 evladını vatan uÄŸruna ÅŸehit vermiÅŸtir. Son yıllarda terör örgütlerince yapılan haince saldırılarda da 70′e yakın ÅŸehit vermiÅŸtir.

1933′de kaza olan Aksaray, bu yıldan sonra hak ettiÄŸi hiçbir hizmetten faydalanamamıştır. Etrafındaki köy hükmündeki kazalar geliÅŸip, güzelleÅŸirken, Aksaray sürekli yerinde saymıştır. Türkiye’nin karayolları ağının en can alıcı noktasında olmasına, tarih boyunca kulanılan kral yolu ve ipekyolunun üzerinde bulunmasına raÄŸmen, ne büyük bir sanayi tesisi kurulmuÅŸ, ne de büyük yatırımlara sahne olmuÅŸtur.

1970′li yılların sonunda temeli atılan motor fabrikası Mercedes firmasına devredilmiÅŸ ve Otomarsan adıyla 1980′li yılların ortasında faaliyete geçmiÅŸtir. Yine 1970′li yıllarada temeli atılan, binaları inÅŸa edilen Et - Balık Kombinası öylece yok olmaya terkedilmiÅŸtir. Süt Endüstrisi Kurumu tarafından küçük ölçekli bir Süt ve Mamülleri Fabrikası kurulmuÅŸtur.

Vilayet olduktan sonra süratle gelişen Aksaray, nüfus ve sanayi açısından gelişimini sürdürmüştür. Özellikle 2004 yılında kalkınmada öncelikli İller kapsamına alınmış, şeker fabrikasına, içerisinde yüzlerce fabrika bulunan organize sanayi bölgesine kavuşmuştur. Yine yıllardır daracık bir binada hizmet veren devlet hastanesi yerine, 200 yataklı bir Devlet Hastanesi, Göğüs Hastanesi, Kadın-Doğum ve Çocuk Hastanesi, Kalp-Damar Hastalıkları Hastanesi, Diş Hastanesi yanında Sosyal Sigortalar Kurumu Hastanesi yapılmıştır.

Şehir içi yolları, bulvarlı ve dörder şeritli hale getirilen Aksaray; içme suyu, kanalizasyon hizmetleri ve yapılan yeni kamu ve özel binalarıyla da Onbin yıl öncesinde başlayan yerleşik yaşamın kesintisiz devamını sergilercesine modern bir şehir hüviyetine kavuşmak üzeredir.

Vilayet Oluşunun Tarihçesi

1933 yılında çıkartılan bir kanunla kaza olarak Niğde’ye bağlanan Aksaray, bunu bir türlü kabullenememiştir. Çünkü nüfus bakımından, toprak bakımından, gelişmişlik bakımından bağlandığı Niğde Vilayetinden daha ön sıralardadır. Üstelik coğrafi konumu daha elverişlidir.

NiÄŸde milletvekili olarak seçilip T.B.M.M’de görevalan her Aksaraylı, verdikleri kanun teklifleri ile vilayet olma arzularını bütün yurt sathına duyurmuÅŸlardır. Bu konuda ilk büyük çalışma NiÄŸde Milletvekili olan Aksaray’lı OÄŸuz Demir Tüzün tarafından yapılmıştır. OÄŸuz Demir Tüzün, 01.04.1964 yılında verdiÄŸi bir kanun teklifi ile Aksaray’ın tekrar vilayet olmasını dile getirmiÅŸtir. Meclis İçiÅŸleri ve Bütçe Plan Komisyonunda görüşülerek kabul edilmiÅŸtir. Ancak, Adana Milletvekili Kemal SarıibrahimoÄŸlunun muhalefet ÅŸerhiyle birlikte Millet Meclisine sunulan teklif, meclis dosyalarında öylece kalırken, 1971 yılında yapılan ikinci teÅŸebbüs de sonuçsuz kalmıştır.

1987 genel seçımleri sonucu meclise NiÄŸde Milletvekili olarak giren Aksaray milletvekilleri RaÅŸit Daldal ve Mahmut Öztürk’de aynı konuda çalışmalar yapmışlardır. Verdikleri kanun teklifleri ile Aksaray’ın il yapılmasını istemiÅŸlerdir. Ankara BüyükÅŸehir Belediye BaÅŸkanı Mehmet Altınsoy’un da destekleriyle Millet Meclisinde görüşülen ve kabul edilen tasarı 15.06.1989 gün ve 3578 sayı ile kanunlaÅŸmış ve Aksaray 56 yıl sonra tekrar özlemine kavuÅŸmuÅŸtur.

Aksaray’ın vilayet olmasından sonra ilk Vali Rıdvan YeniÅŸen’dir. 14.08.1989 tarihinde göreve baÅŸlayan Rıdvan YeniÅŸen görevi 21.02.1992 tarihinde Ferit Ãœnal’a devretmiÅŸtir. Ferit Ãœnal’ın 01.03.1993 tarihinde emekliye ayrılması üzerine yerine Aslan Yıldırım 20.05.1993′te göreve baÅŸlamıştır. Bir yıl görev yapan Aslan Yıldırım’ın yerine 08.07.1994 tarihinde Cahit Kıraç göreve getirilmiÅŸtir. Cahit Kıraç üç yıl görev yaptıktan sonra görevi 04.11.1997 tarihinde Emir Durmaz’a devretmiÅŸtir. Emir Durmaz’dan sonra Kadir Çalışıcı ve Hüseyin Avni CoÅŸ Vali olarak görev yapmışlardır. 18 Ocak 2006 tarihinde göreve gelen Sebati BUYURAN halen Aksaray ValiliÄŸi görevini yürütmektedir.